sobota, 6 kwietnia 2013

Bóg Anat


Anat (gr. Αναθ, fenic. 𐤏𐤍𐤕, ugar. 𐎓𐎐𐎚) – Kananejska 

bogini, siostra i równocześnie ukochana Baala, pomimo to 

często tytułowana dziewicą. W jednym z aspektów swej 

osobowości jawi się nam jako zmysłowa bogini miłości i 

płodności, w innym – jako budząca grozę wojowniczka.

Według tekstów z Ugarit posiadała zdolność wprowadzania 

się w szał bojowy, podczas którego w bitwach ścinała głowy 

"jak kłosy" i cała zbryzgana krwią zawieszała sobie odrąbane

ręce pozabijanych wrogów wokół pasa a ich głowy na swoich

 plecach. Z owego szału zabijania niełatwo było się jej potem

 wyprowadzić.
Pomoc Anat odegrała znaczną rolę w zakończonych 

sukcesem staraniach Baala, syna Dagona o uzyskanie 

dominującej pozycji pośród bogów. Dzięki jej perswazjom a 

nawet groźbom najwyższy bóg El zdecydował się przekazać 

władzę Baalowi, pomijając przy tym własne dzieci.

Kiedy Baal poniósł śmierć z ręki swego wroga – boga Mot, 

Anat okrutnie rozprawiła się z jego zabójcą a następnie 

doprowadziła do powstania z martwych swojego 

ukochanego.

W sztuce zwykle przedstawiano ją nagą, z symbolami 

płodności – kwiatami lilii lub wężami w rękach, często jadącą 

na koniu. W czasie obrzędów ku czci Anat nierzadko 

składano w ofierze małe dzieci.

a
n
tiit
H8
I12
Anat w hieroglifach
Kult Anat, podobnie jak kult bogini 

Astarte rozpowszechnił się także w 

Egipcie od czasów Nowego Państwa. Jako córka Re i 

wojowniczka posiadała świątynie w Tanis – rammesydzkiej 

stolicy we wschodniej Delcie Nilu.


Bóg Amon

Amon (egip. Imn - ukryty; również Amon-Ra/Re, Amoun, 

Amun, Amen; rzadziej Imen, Ammon, Hammon) - egipski 

bóg, sprawca niewidzialnego wiatru, urodzaju, płodności.

 Był uosobieniem niewidzialnych życiodajnych elementów 

natury: powietrza i wiatru. Powodował, że plony były obfite, 

zwierzęta się mnożyły, a kobiety rodziły dzieci. Wraz ze 

swoją małżonką Mut oraz synem Chonsu - bogiem-

księżycem - stanowili w Karnaku tebańską triadę. Jego 

żeńskim odpowiednikiem była Amaunet. Natomiast jako 

Amon-Kematef wchodził w skład Ogdoady, której kult trwał w

 Hermopolis Magna. Grecy identyfikowali go ze swoim 

władcą bogów - Zeusem. Kult Zeusa Amona najpierw 

rozpowszechnił się w Grecji, a stąd jako Jupiter Amon dotarł 

do Rzymu.

Plik:Amun post Amarna.svg

Przedstawiany jako król w koronie z dwoma wysokimi piórami

(jako Amon-Ra), człowiek z głową barana o zakrzywionych 

rogach, pod postacią gęsi, a także jako wąż Kematef, 

niekiedy w formie bezosobowej, jako obelisk.

Plik:KarnakTempel.JPG

Imię Amona po raz pierwszy pojawia się w Tekstach Piramid 

z okresu Starego Państwa. Występuje tam wraz z imieniem 

małżonki - Amaunet, a także w związkach z imieniem Mina 

oraz Ha - boga pustyni zachodniej.

Od XXII wieku p.n.e. rozpowszechniony w Tebach. 

Początkowo lokalne bóstwo Teb. Za czasów XI dynastii, gdy 

lokalni władcy nabrali znaczenia, a stolica Egiptu została 

przeniesiona do Teb, stał się głównym bogiem Egiptu. W

czasach Nowego Państwa osiągnął rangę boga narodowego, 

a po połączeniu z kultem boga Re, stał się Amonem-Re. 

Pozycję Amona tymczasowo przyćmiła decyzja faraona 

Echnatona o przeniesieniu stolicy do Achetaton (dzisiejsze 

Tell el-Amarna) i uznaniu Atona jedynym bogiem. Niemniej 

już jego następca, Tutanchamon, zadecydował o powrocie 

do religijnej doktryny Teb - także zachwiana władza i wpływy

kapłanów Amona zostały na nowo przez nich odzyskane. Za 

czasów XXV dynastii nastąpiło odrodzenie kultu Amona, a to 

za sprawą dojścia do władzy Kuszytów, wywodzących się z 

Nubii, którzy za prawdziwy dom Amona uznawali święte 

miejsce w Gebel Barkal w północnym Sudanie (czyli Nubii). 

Pozycję Amona zachwiało dopiero zniszczenie Teb przez 

Asyryjczyków w 663 r. p.n.e. Od tego momentu w historii 

jego miejsce pośród panteonu bogów zaczął przejmować 

Ozyrys.

Plik:Cryosphinx.jpg

Od XXII w. p.n.e. kult Amona w nomie tebańskim, z 

głównym ośrodkiem w Karnaku, rozrastał się. To właśnie tu, 

w Karnaku, powstał jeden z największych kompleksów 

architektury starożytnej - Wielka Świątynia Amona.

Ze względu na rangę Amona pośród innych bogów 

egipskich kapłani Amona zajmowali najważniejsze 

stanowiska w państwie. W okresie późniejszym sam faraon 

był najwyższym kapłanem Amona, a jego żona była 

przełożoną kapłanek. Same kapłanki wywodziły się z rodziny 

królewskiej.

Zatrzymanie podczas publicznych procesji posągu Amona 

niesionego w barce oznaczało podjęcie ważnej decyzji. 

Decyzja ta oznajmiana była przez kapłanów. W taki właśnie 

sposób został wyznaczony na nowego władcę Totmes III.


Plik:Amun.JPG

Ubóstwione Słońce, stwórca świata i pan ładu we 

wszechświecie, władca bogów, ludzi i państwa zmarłych. W 

czasach Nowego Państwa (XVI–XI wiek p.n.e.) Amon stał się 

głównym bogiem państwowym. Jego kult został połączony 

przez kapłanów Heliopolis z kultem Re (boga Słońca) i tak 

narodził się Amon-Re. Dzięki temu kult Amona został jeszcze 

bardziej wzmocniony. Kult Amona-Re został "rozerwany" 

dopiero za panowania XXV dynastii kuszyckiej.

Plik:Amon-Re.JPG

Z góry przepraszam za błędy! :)

Bóg Amaunet

Amaunet (również Amonet) – bogini egipska, małżonka 

Amona. Władała wiatrem północnym. Razem z mężem 

należała do grupy ośmiorga bóstw z Hermopolis.

i mn t B1 <------ Amaunet przedstawiany w hieroglifach
  n

Bóg Aker

Aker - bóstwo związane przede wszystkim z ziemią i światem

 podziemnym. W sztuce wyobrażany jako podwójny sfinks 

lub lew, był groźnym mieszkańcem zaświatów, strażnikiem 

bram i pomocnikiem słońca w walce z Apopem. Nie należał 

nigdy do grona wielkich bogów, a mimo swej roli w 

zaświatach nie posiadał żadnej świątyni, ani miejsca kultu.

Plik:Aker.svg

Bóg Aken

Aken – w starożytnym Egipcie był opiekunem łodzi, którą 

podróżował Ra podczas swojej nocnej wędrówki przez świat 

podziemny, przeprowadzał także dusze zmarłych do 

podziemi. W ciągu dnia Aken pogrążony był w głębokim 

śnie. Kiedy umarli potrzebowali jego usług przewoźnik Mahaf 

budził go. Był przedstawiany jako marynarz stojący na rufie 

łodzi. Miejscem jego kultu było miasto Ausim, ale jego 

świątynia nie zachowała się. Aken jest wiele razy wymieniane 

w Księdze Umarłych.

i V9 q nTr <---- Aken przedstawiany w hieroglifach
     n

Dusze egipskie cz. VI

Dusza Akh :


Akh (3ḫ czyli efektywność), jest koncepcją, która 

wielokrotnie zmieniała się w długiej historii wierzeń 

starożytnych Egipcjan. Poza Ka i Ba stanowi jeden z 

centralnych elementów, aspektów nieśmiertelnej 

osobowości, nawet po śmierci fizycznego ciała. W tym 

sensie jest pewnego rodzaju duchem.

W późniejszych wierzeniach uważano, że Ka zmienia się w 

Akh i Ba po śmierci Faraona raczej, niż jednoczy z Ba by 

stać się Akh. W tym okresie wierzono, że Akh spędza trochę 

czasu żyjąc w świecie podziemnym zanim powraca i podlega

 reinkarnacji jako Ka, zyskując nowe Ba.

Oddzielenie Akh i unifikacja Ka z Ba następowały po śmierci,

 kiedy dusza złożyła odpowiednie ofiary i znała odpowiednie,

 skuteczne zaklęcia. Procesowi temu, towarzyszyło jednak 

ryzyko ponownej śmierci. Egipska literatura pogrzebowa 

(taka jak Teksty Sarkofagów i Księga Umarłych) miały 

uchronić zmarłego od “ponownej śmierci” i pomóc w 

przemianie w Akh.

Plik:Akh glyph.svg



Dusze egipskie cz. V

Dusza Ren :


Ren (rn) egip. – imię

Jako część duszy, ren nadawane było przy narodzinach. 

Egipcjanie wierzyli, że będzie istniało tak długo, jak długo 

będzie wypowiadane, co wyjaśnia dlaczego tak dużo wysiłku

 wkładano w jego ochronę, umieszczając je w wielorakich 

dokumentach. Dla przykładu, część Księgi Oddechów, 

pochodna Księgi Umarłych, była sposobem na zapewnienie 

imieniu przetrwania. Kartusz (magiczna pętla) miał za 

zadanie otaczać i ochraniać imię. I odwrotnie, imiona 

zmarłych wrogów stanu, jak na przykład Akhenatena, były 

odłupywane z monumentów, jako forma damnatio memoriae. 

Czasem jednak, usuwano je by ze względów 

ekonomicznych wstawić imię następcy, bez potrzeby 

budowania kolejnego monumentu. Im większa była liczba 

miejsc, na których imię umieszczono, tym większe było 

prawdopodobieństwo, że przetrwa i będzie wymawiane.